Những điều cần biết · Từ lúc nhập cảnh đến đời sống hằng ngày · Lưu ý thực tế cho du học sinh quốc tế
Vừa đến Trung Quốc? Cẩm nang này tổng hợp những việc quan trọng nhất: làm SIM điện thoại, mở tài khoản ngân hàng, cài các ứng dụng thiết yếu và xử lý các vấn đề sinh hoạt hằng ngày. Hãy lưu lại trang này để tra cứu bất cứ khi nào bạn cần trong thời gian sống ở Trung Quốc.
Một tuần đầu thuận lợi ở Trung Quốc bắt đầu từ trước chuyến bay. Hãy để hộ chiếu, visa, thư nhập học, thông tin liên hệ của trường và địa chỉ khách sạn hoặc ký túc xá trong hành lý xách tay.
Sinh viên nước ngoài có thể điền Arrival Card trực tuyến trước khi đến Trung Quốc thông qua hệ thống của National Immigration Administration (NIA):
Bạn cũng có thể dùng ứng dụng "NIA 12367" hoặc mini-program trên WeChat/Alipay. Dịch vụ này miễn phí. Tránh các website không chính thức yêu cầu trả tiền.
ℹ️ Mẫu khai báo sức khỏe Hải quan Trung Quốc cũ không còn bắt buộc trong trường hợp nhập cảnh và xuất cảnh thông thường. Nếu bạn có triệu chứng như sốt hoặc được chẩn đoán mắc bệnh truyền nhiễm, bạn vẫn cần khai báo tình trạng sức khỏe với Hải quan.
Có. Khi visa của bạn đã có hiệu lực, thông thường bạn có thể nhập cảnh Trung Quốc trước ngày trường chính thức cho đăng ký. Tuy nhiên:
Có. Visa Trung Quốc của bạn thường không bị giới hạn ở thành phố nơi trường đặt trụ sở. Ví dụ, nếu trường ở Hàng Châu, nhập cảnh qua Thượng Hải thường vẫn được.
💡 Hãy chừa đủ thời gian nếu bạn cần nối chuyến nội địa hoặc đi tàu cao tốc sau khi đến Trung Quốc. Kiểm tra nhập cảnh, lấy hành lý và hải quan có thể mất nhiều thời gian hơn trong mùa sinh viên quốc tế đến đông.
Mua sắm online ở Trung Quốc rất tiện. Chăn, gối, khăn, bàn chải, đầu chuyển ổ cắm và đồ dùng hằng ngày đều có thể mua trên Taobao (淘宝) hoặc Tmall Supermarket (天猫超市), nhiều món có thể giao trong ngày hoặc ngày hôm sau.
Ưu tiên mang những thứ quan trọng trước:
⚠️ Nếu bạn phải nối chuyến máy bay hoặc tàu, quá nhiều hành lý có thể làm bạn chậm lại và có nguy cơ lỡ chặng tiếp theo.
Tháng đầu tiên là giai đoạn quan trọng nhất để bảo đảm bạn lưu trú hợp pháp tại Trung Quốc.

⚠️ Cập nhật chính sách 2025! Ngay cả sinh viên học tiếng Trung hiện nay cũng cần cung cấp bằng tốt nghiệp!
📢 Lưu ý quan trọng: Một số đơn vị tư vấn có thể chưa nắm quy định mới và nói rằng sinh viên học tiếng không cần bằng tốt nghiệp. Hãy tự kiểm tra lại yêu cầu để tránh bị từ chối nhập cảnh hoặc không đăng ký được tại trường.
X1 visa dành cho chương trình học dài hạn. Nếu bạn nhập cảnh bằng visa X1, bạn phải xin Residence Permit for Study trong vòng 30 ngày sau khi nhập cảnh. Sinh viên X1 thường cần hoàn thành Foreigner Physical Examination sau khi đến Trung Quốc hoặc xác minh hồ sơ khám sức khỏe đã làm ở nước ngoài trước khi nộp hồ sơ xin residence permit, đặc biệt khi xin residence permit có thời hạn hơn một năm. Sau khi bạn hoàn tất đăng ký tại trường, trường thường sẽ chuẩn bị giấy tờ của trường cho quy trình này. Sau khi hồ sơ được tiếp nhận, thời gian xử lý thường khoảng 2-3 tuần. Phiếu tiếp nhận chính thức sẽ ghi ngày nhận kết quả, vì vậy hãy giữ cẩn thận.
X2 visa dành cho chương trình học ngắn hạn, thường không quá 180 ngày. Trong trường hợp bình thường, sinh viên X2 không cần làm Foreigner Physical Examination sau khi đến Trung Quốc và không cần đổi visa thành residence permit. Bạn học bằng visa X2 gốc và rời Trung Quốc trước khi visa hết hạn.
Tài liệu tham khảo chính thức: NIA Residence Permit Guide
| Mục | X1 Visa (học trên 180 ngày) | X2 Visa (180 ngày hoặc ít hơn) |
|---|---|---|
| Residence permit sau khi nhập cảnh | Bắt buộc | Không bắt buộc |
| Thời hạn | Phải nộp hồ sơ trong vòng 30 ngày sau khi nhập cảnh | Không có hạn xin residence permit; dùng visa gốc |
| Khám sức khỏe | Thường cần trước khi xin residence permit, hoặc xác minh hồ sơ khám ở nước ngoài | Không bắt buộc |
| Trường hợp sử dụng phổ biến | Chương trình lấy bằng hoặc học trên 180 ngày | Chương trình ngắn hạn, thường không quá 180 ngày |

Ở hầu hết các thành phố, bạn có thể mô tả quy trình này như sau:
Đến International Travel Healthcare Center (国际旅行卫生保健中心) được chỉ định để làm Foreigner Physical Examination (外国人体格检查) hoặc xác minh Physical Examination Record for Foreigner (外国人体格检查记录) đã làm ở nước ngoài.
Nếu bạn đã khám sức khỏe ở nước ngoài, trung tâm có thể xác minh bản báo cáo gốc. Nếu báo cáo không đáp ứng yêu cầu địa phương, bạn có thể phải làm thêm xét nghiệm hoặc khám lại đầy đủ tại Trung Quốc.
Nếu bạn học ở Hàng Châu, sinh viên thường làm Foreigner Physical Examination hoặc xác minh báo cáo tại đây:
| Cơ sở | Địa chỉ |
|---|---|
| Hangzhou International Travel Healthcare Center (杭州国际旅行卫生保健中心 / 杭州海关口岸门诊部) | No. 2 Wensan Road, Xihu District, Hangzhou, Zhejiang (浙江省杭州市西湖区文三路2号) |
💡 Nhiều trường sẽ sắp xếp lịch hẹn theo nhóm hoặc đưa hướng dẫn cụ thể khi đăng ký. Hãy kiểm tra thông báo của trường trước khi tự đi. Một số hạng mục khám có thể yêu cầu nhịn ăn.
| Thời điểm | X1 Visa | X2 Visa |
|---|---|---|
| Trước khi khởi hành | Chuẩn bị giấy tờ gốc, ảnh thẻ, visa, thư nhập học và thẻ nhập cảnh trực tuyến | Chuẩn bị giấy tờ gốc, ảnh thẻ, visa, thư nhập học và thẻ nhập cảnh trực tuyến |
| Tuần đầu tiên | Hoàn tất đăng ký tại trường và làm theo hướng dẫn của trường về residence permit | Hoàn tất đăng ký tại trường và học bằng visa X2 gốc |
| 1-2 tuần đầu | Hoàn thành Foreigner Physical Examination hoặc xác minh báo cáo theo yêu cầu của trường hoặc cơ quan địa phương | Không cần Foreigner Physical Examination |
| Trong vòng 30 ngày | Xin Residence Permit for Study tại cơ quan Exit & Entry Administration | Không cần xin residence permit |
| Trước khi visa hoặc permit hết hạn | Giữ phiếu tiếp nhận cẩn thận và nhận residence permit theo ngày ghi trên phiếu | Rời Trung Quốc trước khi visa X2 hết hạn |
⚠️ Đừng để đến vài ngày cuối mới làm. Báo cáo khám sức khỏe và giấy tờ của trường đều có thể mất thời gian.
✅ Mẹo thực tế: Giữ tất cả phiếu biên nhận và chụp ảnh mọi giấy tờ để dự phòng.
Quy định về chỗ ở có thể khác nhau trước và sau khi đăng ký tại trường.

Nếu bạn đến Trung Quốc trước ngày đăng ký, bạn có thể ở khách sạn trước. Khi nhận phòng bằng hộ chiếu, khách sạn thường sẽ gửi đăng ký lưu trú tạm thời của bạn lên hệ thống công an. Thông thường bạn không cần tự đến đồn công an.
💡 Trước khi đặt phòng, hãy xác nhận khách sạn có nhận khách dùng hộ chiếu nước ngoài. Các khách sạn chuỗi lớn thường là lựa chọn an toàn hơn cho lần đầu đến.
Một số trường yêu cầu sinh viên quốc tế năm nhất ở ký túc xá. Một số trường khác cho phép ở ngoài, nhưng có thể cần được phê duyệt hoặc đăng ký.
Ví dụ tại Hàng Châu:
| Trường | Quy định thường gặp |
|---|---|
| Zhejiang University | Có thể được ở ngoài nếu bạn không đặt ký túc xá thành công. Nếu đặt ký túc xá thành công, thường chỉ có thể nhận phòng sớm tối đa 3 ngày trước ngày đăng ký. |
| Zhejiang Gongshang University | Sinh viên quốc tế thường phải ở căn hộ sinh viên quốc tế. Ở ngoài cần được phê duyệt vì lý do đặc biệt. |
| Hangzhou Normal University | Theo hướng dẫn tuyển sinh hiện tại, ứng viên chương trình lấy bằng thường cần chấp nhận chỗ ở trong trường. |
⚠️ Luôn làm theo thông báo mới nhất của trường bạn. Đừng ký hợp đồng thuê dài hạn trước khi xác nhận quy định của trường.
Nếu bạn thuê căn hộ hoặc ở nhà bạn bè sau khi đăng ký, thông thường bạn cần hoàn tất đăng ký lưu trú trong vòng 24 giờ sau khi chuyển vào. Tùy từng thành phố, chủ nhà, người tiếp đón, trường hoặc đồn công an địa phương có thể hỗ trợ quy trình này.
Tài liệu tham khảo chính thức: NIA Accommodation Registration Rules
Hãy chuẩn bị:
Việc ưu tiên sau khi hạ cánh ở Trung Quốc là giữ kết nối bằng SIM nội địa.
Trung Quốc có ba nhà mạng lớn với vùng phủ sóng toàn quốc rất tốt:
| Nhà mạng | Tên tiếng Trung | Ghi chú |
|---|---|---|
| China Unicom | 中国联通 | Dịch vụ tốt |
| China Telecom | 中国电信 | Phổ biến |
| China Mobile | 中国移动 | Lớn nhất |
Chất lượng dịch vụ của ba nhà mạng khá tương tự. Bạn có thể đến bất kỳ phòng giao dịch gần đó (营业厅) để làm SIM.

Nhiều gói cước phù hợp với sinh viên có giá khoảng ¥29-¥39/tháng, nhưng dung lượng data, số phút gọi và ưu đãi sinh viên sẽ khác nhau theo nhà mạng, thành phố và từng phòng giao dịch. Hãy nhờ nhân viên cho xem các gói hiện có trước khi chọn.
Mang hộ chiếu theo. Nếu muốn hỏi về ưu đãi sinh viên, hãy mang thêm thẻ sinh viên hoặc thư nhập học.
💡 Yêu cầu số hoàn toàn mới! Khi đến phòng giao dịch, hãy nói với nhân viên: "Please give me a brand new number, never used before" (全新的号码). Việc này giúp bạn tránh tin nhắn rác và cuộc gọi liên quan đến chủ cũ của số điện thoại.
⚠️ Đừng quên internet ký túc xá! Internet ký túc xá (宿舍宽带) cần đăng ký riêng. Thường tốn thêm khoảng ¥10/tháng cho đường truyền tốc độ cao.
Tài khoản ngân hàng rất cần cho giao dịch hằng ngày và liên kết với ứng dụng thanh toán.

Các ngân hàng sau được xác nhận có thể tiếp nhận người dùng hộ chiếu nước ngoài:
| Ngân hàng | Tên tiếng Trung | Điểm nổi bật |
|---|---|---|
| Bank of China | 中国银行 | Dễ tiếp cận nhất |
| China Merchants Bank | 招商银行 | Có dịch vụ tiếng Anh |
⚠️ Quan trọng: Không phải chi nhánh nào cũng nhận hồ sơ của người nước ngoài. Hãy gọi điện xác nhận trước khi đến để tránh mất công.
Class 1 Debit Card (一类储蓄卡) là tài khoản tiêu chuẩn, đầy đủ chức năng mà bạn cần. Tài khoản này hỗ trợ:
💡 Lưu ý: Ngân hàng và nền tảng thanh toán vẫn có thể áp dụng hạn mức hằng ngày hoặc kiểm tra rủi ro. Một số ngân hàng cũng có thể yêu cầu nạp tiền ban đầu hoặc xác minh bổ sung.
Đây là bước quan trọng để mua sắm và thanh toán thuận lợi.
ℹ️ Liên kết số điện thoại Trung Quốc của bạn! Nếu bạn đăng ký Alipay (支付宝) bằng email trước khi đến Trung Quốc, các tính năng cơ bản vẫn hoạt động. Tuy nhiên, bạn có thể gặp lỗi khi mua hàng trên Taobao (淘宝):
⚠️ Vấn đề thường gặp: Hệ thống thường không tự nhận diện được tài khoản Alipay (支付宝), dẫn đến lỗi thanh toán hoặc lỗi chuyển hướng khi thanh toán trên Taobao (淘宝).
Vào phần cài đặt
Liên kết số điện thoại và xác minh danh tính
Thêm phương thức thanh toán
✅ Kết quả: Sau khi hoàn tất, bạn có thể thanh toán một chạm mượt mà trên Taobao (淘宝), Tmall (天猫), Taobao Flash Delivery (淘宝闪购) và các nền tảng khác với đăng nhập Alipay (支付宝) tự động.

Di chuyển ở các thành phố Trung Quốc rất tiện, nhiều lúc không cần ví tiền.
✅ Rất tiện! Không cần mua vé, tiền sẽ được trừ tự động. Hầu như thành phố nào ở Trung Quốc cũng hỗ trợ.
Muốn đi quanh campus hoặc khám phá thành phố tự do? Xe đạp chia sẻ là lựa chọn rất tốt.
| Thương hiệu | Tên tiếng Trung | Màu | Cách dùng | Thân thiện với người nước ngoài |
|---|---|---|---|---|
| Hellobike | 哈罗单车 | 🔵 Xanh dương | Mở Alipay → quét mã QR | ✅ Có - chấp nhận xác minh bằng hộ chiếu |
| Meituan Bike | 美团单车 | 🟡 Vàng | Mở Meituan App → quét mã để đi | ✅ Có - cần số điện thoại |
| Qingju | 青桔单车 | 🟢 Xanh lá | Cần Didi App | ❌ Không - cần CMND Trung Quốc |
🌟 Khuyến nghị: Hellobike (哈罗单车) Dễ dùng nhất qua Alipay (支付宝), phủ rộng và thân thiện nhất với sinh viên nước ngoài.

💡 Mẹo lần đầu sử dụng:
- Trả tiền đặt cọc hoặc liên kết Sesame Credit (芝麻信用) để được miễn đặt cọc
- Luôn kiểm tra phanh và lốp trước khi đi
- Đỗ xe đúng khu vực quy định để tránh bị phạt
Trung Quốc chủ yếu dùng thanh toán di động, nhưng vẫn nên mang một ít tiền mặt cho ngày đầu tiên, nhất là để mua đồ ăn ở sân bay, đi taxi hoặc xử lý sự cố thanh toán bất ngờ.
Với sinh viên nhập cảnh thông thường, không nên mang quá nhiều tiền mặt.
| Loại tiền mặt | Lưu ý thực tế |
|---|---|
| Tiền mặt RMB | Giữ dưới ¥20,000 khi nhập cảnh hoặc xuất cảnh Trung Quốc |
| Ngoại tệ tiền mặt | Nếu tương đương US$5,000 trở lên, cần khai báo với Hải quan |
Tài liệu tham khảo chính thức: Customs Clearance Guide for Inbound Passengers
💡 Số tiền khởi đầu thực tế thường là ¥500-¥2,000 tiền mặt, cộng với Alipay hoặc thẻ quốc tế. Phần lớn thanh toán hằng ngày ở Trung Quốc được thực hiện qua Alipay (支付宝) hoặc WeChat Pay (微信支付).
Các con số này chưa bao gồm học phí. Phí ký túc xá và thuê nhà riêng thay đổi rất nhiều theo thành phố và trường.
| Loại thành phố | Một bữa ăn đơn giản | Chi tiêu cơ bản hằng tháng |
|---|---|---|
| Bắc Kinh / Thượng Hải | ¥18-¥35 | ¥2,500-¥4,500+ |
| Hàng Châu | ¥15-¥25 | ¥2,000-¥3,500 |
| Các thành phố lớn khác | ¥12-¥25 | ¥1,500-¥3,000 |
Chi tiêu phổ biến của sinh viên gồm:
Nhiều chủ cửa hàng, tài xế và nhân viên dịch vụ có thể không nói tiếng Anh. Hãy học vài câu cơ bản và lưu địa chỉ bằng tiếng Trung.
Khi đi taxi hoặc gọi xe:
Hãy giữ sức khỏe và biết nơi cần đến khi cần trợ giúp.
Thuốc cảm, thuốc hạ sốt, băng cá nhân, v.v.
Khuyến nghị: Ali Health Pharmacy (阿里健康大药房) trên Taobao (淘宝)
Mở Taobao Flash Delivery (淘宝闪购) hoặc ứng dụng giao hàng Meituan (美团):
✅ Điều này từng giúp tôi rất nhiều trong một đêm sốt giữa khuya.

⚠️ Quan trọng: Người nước ngoài thường không thể đặt lịch khám trực tiếp qua các app như dịch vụ bệnh viện trong Alipay (支付宝) hoặc WeChat (微信).
Cách 1: Gọi điện cho bệnh viện
Cách 2: Đăng ký trực tiếp tại bệnh viện
💡 Mẹo thực tế: Tìm trước các bệnh viện hạng cao (三甲医院) gần trường và lưu số điện thoại. Các bệnh viện này có cơ sở vật chất tốt hơn và có khả năng có nhân viên nói tiếng Anh cao hơn.
Đây là những ứng dụng cực kỳ cần thiết, bạn gần như sẽ dùng mỗi ngày.

⚠️ Quan trọng: Google Play và Apple App Store không hoạt động tốt ở Trung Quốc đại lục. Bạn có thể cần chuyển sang khu vực Trung Quốc để tải các ứng dụng này.
Người dùng Android: Tencent App Store (腾讯应用宝)
Người dùng iPhone: Chuyển Apple ID sang khu vực Trung Quốc
"Ví siêu ứng dụng" của Trung Quốc, gần như bắt buộc phải có.
Không chỉ là ứng dụng nhắn tin, đây là mạng sống xã hội của bạn ở Trung Quốc.
Thường chính xác hơn Baidu Maps và được cập nhật thường xuyên.
"Uber" của Trung Quốc, ứng dụng gọi xe phổ biến nhất.
Mua gần như mọi thứ bạn cần.
Chợ đồ cũ, rất hợp với sinh viên.
Không muốn ra ngoài? Đặt giao tận nơi.
Thực phẩm tươi giao đến tận cửa.
Nền tảng một điểm đến cho nhu cầu du lịch.
"Instagram + Pinterest" của Trung Quốc.
Các trợ lý AI Trung Quốc.
Giống Google Drive hoặc Dropbox.
Có. Khách sạn thường sẽ hoàn tất đăng ký lưu trú tạm thời bằng hộ chiếu của bạn.
Tùy vào trường của bạn. Hãy xác nhận với trường trước khi ký hợp đồng thuê nhà.
Có thể có. Nếu bạn cần residence permit dài hạn, hãy làm theo hướng dẫn của trường về việc khám tại địa phương hoặc xác minh báo cáo.
Thường là không đối với sinh viên X2 ở 180 ngày hoặc ít hơn, trừ khi trường có hướng dẫn khác.
Có. Điều này thường được phép. Hãy chừa đủ thời gian chuyển tiếp.
Mang một ít cho lúc mới đến, ví dụ ¥500-¥2,000. Giữ tiền mặt RMB dưới ¥20,000 và khai báo ngoại tệ tiền mặt nếu tương đương US$5,000 trở lên.
Không làm việc riêng khi chưa được phép. Hoạt động vừa học vừa làm hoặc thực tập thường cần trường phê duyệt và có thể cần ghi chú trên residence permit.
Học vài câu cơ bản trước khi đến và lưu các địa chỉ quan trọng bằng tiếng Trung. Khi đi taxi, hãy cho tài xế xem điểm đến trong Gaode Map (高德地图) hoặc Didi (滴滴).
Tuần đầu tiên chủ yếu là xử lý giấy tờ, kết nối điện thoại, thiết lập thanh toán và làm quen với khu vực quanh trường.

Khi những việc cơ bản này đã xong, cuộc sống hằng ngày ở Trung Quốc sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
Tags: #ChinaLifeGuide #LivingInChina #InternationalStudents #Alipay #WeChat #GaodeMap #ChinaTravel #VisaGuide #StudentLife #BikeSharingChina